SON SÖZ

Her yolun bir sonu vardır, ey insan.

Her ömrün.
Her taşın.
Her şehrin.
Her hikâyenin.

Bir gün son cümleyi söylersin.

Son kez bir kapıdan çıkarsın.
Son kez birine bakarsın.
Son kez bir yere dokunursun.

Fakat insan son sözünü söylediğini çoğu zaman bilmez.

Bu yüzden hayatını son gününü biliyormuş gibi değil, her günün bir daha gelmeyeceğini bilerek yaşa.

Ey insan,

Son söz bazen büyük bir cümle değildir.

Bir teşekkürdür.
Bir özürdür.
Bir “yanındayım”dır.
Bir “seni seviyorum”dur.
Bir “bunu ben yaptım”dır.
Bir “yanıldım”dır.
Bir “devam et”tir.

İnsanlar bazen çok konuşur.

Fakat en önemli sözleri geciktirir.

Sonra zaman onların yerine konuşur.

Ve bazı cümleler bir daha söylenemez.

Bu yüzden söylemen gerekeni ertelememeyi öğren.

Ey budun,

Toplumların da son sözleri vardır.

Bir çağ kapanır.
Bir düzen değişir.
Bir şehir yıkılır.
Bir dil susar.
Bir gelenek dönüşür.

Böyle zamanlarda insanlar geçmişe bakıp “Bitti” der.

Oysa çoğu zaman biten şey biçimdir.

Söz başka bir biçimde yaşayabilir.
Değer başka bir çağda yeniden ortaya çıkabilir.

Bir taş kırılır.

Fakat taşıdığı fikir başka bir zihinde yeniden kurulabilir.

Bu yüzden sondan korkma.

Ama sonu da küçümseme.

Çünkü son neyi taşıdığını gösterir.

Ey insan,

Bir şeyi kaybetmeden değerini bil.
Bir insanı ölmeden önce takdir et.
Bir ağacı devrilmeden önce koru.
Bir dili susmadan önce öğren.
Bir dostluğu kırılmadan önce onar.
Bir toprağı çoraklaşmadan önce düşün.

Çünkü bazı sonlar geri çevrilemez.

Bu nedenle son söz yalnızca ölümden önce söylenen söz değildir.

Bugün yaptığın ve artık geri alamayacağın her şeydir.

Ey insan,

Bir gün senin hakkında da son bir cümle kurulacak.

“Nasıl yaşadı?”
“Ne bıraktı?”
“Kimlere dokundu?”
“Ne korudu?”
“Ne bozdu?”

Belki cevaplar birbirinden farklı olacak.

Bıraktığın her şey aynı anlamı taşımayacak.

Bunu kontrol edemezsin.

Ama ne verdiğini bugün seçebilirsin.

O yüzden son sözünü şimdiden yaşa.

Söylemek istediğin şey ne ise davranışların onu söylesin.

Çünkü insanın en uzun cümlesi çoğu zaman hayatıdır.

Ve hayat bittiğinde söz susar.

Fakat geride kalan insanlar senin bıraktığın işaretlere bakar.

İşte bu yüzden son sözün şu olsun:

“Ben geçeceğim. Ama benden geçen iyilik geçmesin.”